Sinds najaar 2021 hangen de vlaggen van 10 Apeldoornse dorpen in de burgerzaal. Er zijn diverse mogelijke redenen te horen en in de media te lezen waarom de vlag van Ugchelen hier niet bij hangt. Het meest wordt genoemd dat Ugchelen formeel geen dorp is. Of dat werkelijk wel of niet zo is, is uiteindelijk niet helemaal scherp te krijgen. Juridisch is daarop het volgende geadviseerd: ; Er is geen (juridisch) toetsingskader aan de hand waarvan bepaald kan worden of Ugchelen als dorp moet worden aangemerkt, of een wijk van Apeldoorn. Gelet hierop hierover, vanuit juridisch perspectief, niet van een advies worden voorzien.
Toch is voor te stellen dat de vraag beantwoord zou kunnen worden aan de hand van een combinatie van feiten en omstandigheden, zoals de grootte, het inwonersaantal, de geografische ligging, de mate van aanwezigheid van voorzieningen, de vraag of sprake is van een eigen identiteit etc. Nogmaals; regels hierover ontbreken.
Soms dorp soms wijk
Op onze eigen website hebben we het in relatie tot Ugchelen soms wel over een dorp en soms ook weer niet. Een voorbeeld; In 2016 is besloten om voor Ugchelen ook de blauwe borden beschikbaar te stellen. Ugchelen heeft daarnaast ook een eigen postcode. Daarentegen is Ugchelen in het gemeentelijk beleid voor woonprogrammering en de APV een wijk van Apeldoorn gebleven. In 2016 is er ook vanuit Juridische zaken het volgende gedeeld wat geleid heeft tot aanpassing van de witte borden naar de blauwe borden; Vooropgesteld dient te worden dat Ugchelen met ingang van 1 januari 2009 een woonplaats is ex artikel 108 van de Gemeentewet. Ook Apeldoorn, Klarenbeek, Hoog Soeren, Lieren, Loenen, Radio Kootwijk, Wenum Wiesel, Beemte Broekland, Uddel, Ugchelen en Hoenderloo hebben deze status per 1 januari 2009 gekregen. Zie hiervoor het woonplaatsbesluit van 10 juli 2008. Onderhavig woonplaatsbesluit betrof slechts een formalisering van de twaalf woonplaatsen. In het maatschappelijk verkeer werden deze woonplaatsen al langer gebruikt, onder andere voor de adressering. Verder heeft Ugchelen een eigen dorpsraad.
Het college heeft laten nagaan wat de formele status van Ugchelen is. Die blijkt juridisch niet te exact te bepalen. Net zo min als die van de overige dorpen overigens (die wel een vlag hebben hangen in de burgerzaal). De Nederlandse wet spreekt sinds 1851 alleen nog maar over gemeenten. Of een plek een dorp of stad wordt genoemd blijkt meer een gevoelskwestie: hoe ervaren mensen het? In Ugchelen heerst volgens de dorpsraad(!) ‘het gevoel van een dorp’. Ook heeft Ugchelen een eigen dorpsvlag.
Geen uitsluitsel
Honderd procent uitsluitsel of Ugchelen de definitie van dorp heeft is er dus niet. Ook na juridische consultatie zijn er geen kaders gevonden waarbinnen wij “harde” antwoorden kunnen geven. Het blijft dus deels een afweging op basis van “gevoel”. Alles afwegend is het college van mening dat het, in het verlengde van het besluit in 2016 om de witte borden te vervangen voor blauwe borden, passend is om toestemming te geven om de Ugchelse vlag toe te voegen aan de vlaggen van de overige dorpen.